ابراهيم عاملي ( موثق )
183
تفسير عاملي ( فارسي )
بنام احقاف ، و طبرى و بخارى و ابن عساكر از علىّ عليه السّلام نقل كردهاند كه قبر هود در تپه ى خاكى است برنگ قرمز به زمين حضر موت . طنطاوى : عاد و ثمود از طبقه ى عرب بائده « نابود شده كه فقطَّ اسمى از آن باقى است » هستند ، مثل عمالقه و طسم و جديس ، و اميم و وباد و جرهم و حضر موت كه ميگويند : اين دسته ى از عرب مردمى بودهاند در بابل و از آنجا بعربستان هجرت كرده بودند و همه ى اعراب بائده از نسل سام بن نوح هستند ، و از گفتار علَّامه ابن خلدون ، كه كشفيّات جديد تاريخ نيز بطور اجمال موافق آن است چنين نتيجه مى - شود كه عمالقه از نسل لاوذ بن سام هستند و ديگرانشان از نسل ارم بن سامند ، و ميگويند اين اعراب بر عراق و مصر حكومت داشتهاند و اوّل دولت بابلى از آنها بوده است و سر آمد آنها حمور ابيها هستند كه مورّخين معتقد هستند در حدود دو هزار و سيصد سال پيش از ميلاد ، و پانزده نفر آنها مدّت سه قرن حكومت ميكردهاند ، و ظهور ابراهيم خليل را در دوران اين حكومت دانستهاند ، و در سال هزار و نهصد و يك ميلادى از حفّاريهاى شوش لوحى سنگى به طول هفت گام بدست آمد كه با خطَّ ميخى دويست و هشتاد و دو ماده ى قانون حمورابى بر آن نقش بود . « ما لَكُمْ مِنْ إِله غَيْرُه ، أفَلا تَتَّقُونَ » 64 امام فخر : در آيات جلو كه نقل سخن نوح شده گفته شده است « مِنْ إِله غَيْرُه إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ » و اختلاف نقل سخن نوح با سخن هود در همين جزء آخر است كه اينجا « أفَلا تَتَّقُونَ » گفته شده است و آنجا « أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ » گفته شده است ، براى اين است كه چون ملَّت نوح سابقه نداشتند ، او آنها را از عذاب ترساند ، ولى چون ملَّت هود سابقه داشتند كه ملَّت نوح عذاب و گرفتارى داشته است از اين جهت هود به آنها گفته است « أفَلا تَتَّقُونَ » يعنى چرا نميترسيد از آنچه بسر ملَّت نوح آمده ؟ « وَاذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ وَزادَكُمْ فِي الْخَلْقِ بَصْطَةً » 68 طبرى : يعنى شما جانشين مردم نوح شديد ، چون آنها بسزاى بدرفتارىشان نابود شدند ، پس بترسيد كه به همان سرنوشت گرفتار شويد با اينكه نعمت بيشتر بشما